Sinop haritada tek bir kent gibi görünse de dokuz ilçeli il üç ayrı yaşam biçimini bir araya getirir. Merkez denize uzanan bir yarımadadadır ve karaya dar bir kıstakla bağlanır. Gerze ile Dikmen limana ve balık işleme tesislerine, Ayancık ile Türkeli ormana ve kestaneye, Boyabat ile Durağan ise iç kesimde tuğla ocaklarına ve pirinç tarlalarına bakar. Bir talebi dinlerken önce kişinin bu üç kuşaktan hangisinde yaşadığını sorarız.
Sinop'ta bir büromuz ya da sürekli bulunan bir ekibimiz yoktur; dosya İstanbul'dan yönetilir. Belge okuma ve açık kaynak taraması masa başında yapılır, sahaya çıkmak gerekiyorsa hangi ilçede, hangi mevsimde ve kaç gün çalışılacağı önce yazılı kapsama geçer. Kıyıda yaz ile kış arasındaki fark o kadar büyüktür ki aynı soru temmuzda ve şubatta ayrı plan ister.
Kullandığımız yollar dardır: iskele, çarşı ve cadde gibi kamusal yerlerde kısa gözlem, herkese açık internet izleri, ticaret sicili ilanları ve sizin getirdiğiniz sözleşme, dekont ve yazışmalar. Bu malzemenin mahkemeye sunulup sunulmayacağına avukatınız karar verir.
Sinop, Gerze ve Boyabat: dosya hangi binaya gider
Sinop'un yargı haritası kıyı ile iç kesim arasında bölünmüştür. İl merkezindeki Sinop Adliyesi, Merkez'in yanında Erfelek'in işlerine de bakar. Ayancık, Gerze ve Türkeli kendi adliyeleriyle çalışır; kaynaklarımıza göre Dikmen'in dosyaları Gerze'ye gider. İç kesimde Boyabat ağır ceza merkezidir ve Durağan ile Saraydüzü bu merkeze bağlanır. İstinaf incelemesi Samsun Bölge Adliye Mahkemesi'nde yapılır. Teşkilat zamanla değişebileceğinden yetkili yeri dava öncesinde avukatınızla teyit edin. Pratik sonucu şudur: Dikmen'de oturan bir eşle ilgili notlar il merkezine değil Gerze'ye göre düzenlenir; Saraydüzü'ndeki bir ceza işi ise Boyabat'ta görülür. Raporun yer ve saat düzeni, dosyanın gideceği mahkemenin bakacağı yerlere göre kurulur; kıyıdaki bir dosyada iskele ve çarşı, iç kesimdeki bir dosyada ocak çevresi ve ilçe pazarı öne çıkar.
Kıstağın iki yanı: yarımada kentinde sayılı çıkış
Sinop Merkez'in coğrafyası, bir kişinin gününü okumayı kolaylaştırır. Kent bir yarımadadadır; kente girip çıkan her araç aynı dar kıstaktan geçer. Kale, Tarihî Cezaevi ve iç liman eski çekirdeği oluşturur; Meydankapı ile Camikebir çarşının, Ada, Gelincik, Zeytinlik ve Kefevi gibi mahalleler ise konut dokusunun belkemiğidir. Bu yapıda kişinin kentten çıkıp çıkmadığı birkaç noktadan anlaşılır ve bu, gözlem süresini kısaltır. Aynı darlık gözlemciyi de görünür kılar: kışın sakin bir akşam sokakta bekleyen yabancı bir araç fark edilir. Bu yüzden Merkez'de bekleyiş kısa tutulur, çarşı saatleri ve liman çevresi tercih edilir. Sinop Üniversitesi'nin takvimi de kenti etkiler; eylülde dolan kiralık daireler yazın boşalır ve kira alacağıyla adres soruları bu döneme yığılır.
Kapora gönderilen yazlık: Karakum'dan Hamsilos'a sezon ilanları
Temmuz ve ağustosta Karakum, Hamsilos ve Gerze'ye uzanan kıyı yazlıkçıyla dolar; sezonluk kiralama ilanları da bu dönemde çoğalır. En sık duyduğumuz şikâyet şudur: gerçek bir evin fotoğraflarıyla verilmiş bir ilana kapora gönderilmiş, ardından telefon kapanmıştır. Böyle bir olayda ilk iş elinizdekileri korumaktır: ilan sayfasının tamamı, yazışmalar ve dekont tarih ve saatleriyle saklanır. Sonra ilanı veren hesabın geçmişi, aynı numaranın başka ilanlarda kullanılıp kullanılmadığı ve fotoğrafların başka yerde yayımlanıp yayımlanmadığı açık kaynaktan karşılaştırılır. Banka hesabının sahibine dair bilgiye biz ulaşmayız; bunu savcılık ya da mahkeme ister. Ödeme yapmadan önce sorulacak sorular ise sonradan yapılacak araştırmadan çok daha etkilidir: ilanı veren malik mi, IBAN'daki ad ilan sahibiyle uyuşuyor mu, ev yerinde görülebilir mi?
Barınakta tekne, iskelede satış: av sezonundaki ortaklıklar
Sinop'ta balıkçılık yalnız bir geçim değil, bir ilişkiler ağıdır. Ticari av sezonu 1 Eylül'de açılınca Merkez'deki iç liman, Gerze'nin limanı ve Türkeli'nin balıkçı barınağı hareketlenir. Gerze'deki un değirmenleri ve balık işleme tesisleri, Dikmen'in Güzelceçay yöresinde balık unu ve yağı üreten tesisler de bu zincire bağlıdır. Buradan gelen başvurular çoğunlukla ortaklık güveni üzerinedir: tekne hasılatının hesapta görünenden az olduğu şüphesi, işleme tesisine teslim edilen balığın bedeli, sezon sonunda ortadan kaybolan bir ortak. Barınak ve iskele kamusal alandır; teknenin çıkış ve dönüş saatleri, boşaltma ve satış hareketi oradan tarih ve saatiyle not edilebilir. Teknenin içine, depoya ve ortağın evine girilmez. Av kayıtları ve satış belgeleri gerekiyorsa bunları avukatınız ilgili kurumdan resmî yoldan ister.
Boyabat'ta kil ve kiremit, Durağan'da pirinç: sözlü ticaretin alacağı
İç kesimin ekonomisi kıyıdan ayrılır. Boyabat'ın killi toprağı tuğla ve kiremit üretimini besler; buğday, arpa ve pirinç ilçenin öbür ürünleridir. Durağan, Kızılırmak ile Gökırmak'ın buluştuğu sulak ovada pirinç yetiştirir ve dokuma mahramasıyla bilinir. Bu ilçelerde ticaret sık sık sözle yapılır: kiremit kamyonu yüklenir, bedel sonraya bırakılır; pirinç teslim edilir, ödeme hasat sonuna kalır. Uyuşmazlık çıktığında dosyanın omurgası sevk irsaliyesi, kantar fişi, dekont ve mesajlardır. Karşı tarafın ocak ya da depo faaliyetinin sürüp sürmediği yol kenarından, ilişkili firmalar ise ticaret sicili ilanlarından görülebilir. Ocağa ve işletme içine girilmez. Boyabat'tan Kastamonu'nun Taşköprü yönüne uzanan bağlantı, alıcının bir kısmının il dışında olabileceğini de hatırlatır; böyle bir dosyada iki ildeki kısa gözlem günleri aynı takvime yazılır.
Ayancık, Türkeli ve Erfelek: ormandan gurbete uzanan bağ
Batı kıyısında Ayancık, kereste fabrikasıyla büyümüş bir orman ilçesidir. Türkeli'nde kestane ve yaylalar öne çıkar; yazın gurbetten dönenler ilçeyi canlandırır. Erfelek ise Tatlıca Şelaleleri'yle yaz ziyaretçisi toplar. Bu kuşaktan gelen talepler çoğunlukla göçle bağlantılıdır: şehirde yaşayan mirasçı ile köyde kalan akraba arasında kestane bahçesi, orman arazisi ya da ev; yıllardır haber alınamayan bir yakının yeni adresi. Bahçenin ve evin kullanımı, kamusal yoldan görülebildiği ölçüde ve tercihen gurbetçilerin döndüğü yaz haftalarında tarihli fotoğrafla belgelenir. Kışın orman yollarının yavaşlaması nedeniyle bu ilçelere yönelik saha günleri ayrıca planlanır. Ağustos 2021'deki sel felaketinden etkilenen yerleşimlerde konut, hasar ve tazminat soruları ise avukatın ve ilgili kurumların konusudur; bu konularda bilirkişi değerlendirmesinin yerini tutmayız.
Kapalı yazlıklar ve uzaktaki malik: sezon dışı kullanım
Sinop kıyısındaki yazlıkların önemli bir kısmı il dışında, çoğunlukla büyük şehirlerde yaşayan ailelere aittir ve yılın büyük bölümünde kapalı durur. Bu belirsizlik doğurur: anahtar kimde, ev hangi aylarda kullanılıyor, kışın kim girip çıkıyor, komşu parselde ne yapılıyor? Malik uzaktayken bu sorular kolayca bir aile ya da komşuluk uyuşmazlığına dönüşür. Delil açısından yaklaşım yalındır: evin dışından, kamusal yoldan görülen kullanım izi, yani araç, ışık ve giriş çıkış, tarih ve saatle belgelenir. Bahçeye, eve ya da komşu parsele girilmez. Kasımdan marta kıyı sessizleştiğinden bu tür gözlem kısa ve seyrek tutulur; boş bir yazlık sitesinde tek bir aracın bile dikkat çektiğini hesaba katarız. Tapu ve imar belgelerini malik ya da avukatı resmî başvuruyla alır.
Teknede ses kaydı, yazlıkta kamera: Sinop'a özgü yanlış adımlar
Sinop'tan gelen bazı taleplerde iyi niyetli ama hukuka aykırı bir fikir vardır. Tekne ortağının hasılatı sakladığını düşünen biri teknedeki konuşmaların kaydedilmesini, yazlığının izinsiz kullanıldığından kuşkulanan bir malik içeriye gizli kamera bırakılmasını, Boyabat'ta eşinden şüphelenen biri de arabaya konum aygıtı konmasını isteyebilir. Bunların hiçbirini yapmayız. Özel hayatın gizliliği ve kişisel veriler Türk Ceza Kanunu'yla korunur; balık işleme tesisindeki bir işveren bile çalışanına ait veriyi ancak Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun çizdiği kurallarla işleyebilir. Eşin telefonuna ya da e-postasına girmek, bankadan veya tapudan bir tanıdık aracılığıyla bilgi almak da aynı listededir. Boşanma ve velayette Türk Medeni Kanunu uygulanır ve sunulan bilgiyi hâkim tartar. Hukuka aykırı bir bulgu Gerze'deki mahkemede de Samsun'daki istinaf incelemesinde de dosyaya yük olur.
Sinop İlçeleri
Sinop'da Öne Çıkan Hizmetler
Sorular
Sinop — Sık Sorulan Sorular
Dikmen'de oturan eşimle ilgili dava Sinop'ta mı açılır?+
Kaynaklarımıza göre Dikmen'de ayrı adliye bulunmaz ve ilçenin işleri Gerze'ye gider; eşin yerleşim yerine göre açılacak bir dava büyük olasılıkla Gerze'de görülür. Sizin oturduğunuz yer ve davanın türü başka seçenekler doğurabilir. Seçimi avukatınız yapar; raporu o mahkemeye göre düzenleriz.
Türkeli'deki kestane bahçemizi bir akrabamızın satmış olabileceğinden kuşkulanıyoruz; bunu nasıl anlarız?+
Satış olup olmadığını tapu kaydı gösterir ve bu kayda biz değil, malik ya da avukatınız resmî yoldan ulaşır. Bizim katkımız, bahçenin bugün fiilen kim tarafından işletildiğini kamusal yoldan tarihli fotoğrafla göstermek ve olası alıcının ticari kimliğini açık kaynaktan sınamaktır. Kestane toplama zamanı, bahçede kimin çalıştığının en görünür olduğu dönemdir.
Sinop Üniversitesi'nde okuyan çocuğumuzun çevresinden kaygılıyız; ne yapılabilir?+
Önce çocuğunuzla konuşmanızı öneririz; reşit bir öğrencinin özel hayatı ailesine karşı da korunur. Somut bir tehlike varsa, örneğin para isteyen ya da tehdit eden biri, o kişinin kimliği ve geçmişi açık kaynaktan doğrulanabilir. Öğrencinin telefonuna, hesaplarına ya da kaldığı eve dokunulmaz; tehdit varsa ilk başvuru yeri kolluktur.
Yazlığımı kiraya verdim, kiracı ne ödüyor ne çıkıyor; bu sizin işiniz mi?+
Tahliye ve kira alacağı hukuki bir süreçtir ve avukatınızla icra ya da dava yoluyla yürür. Bizim katkımız sınırlıdır ama işe yarayabilir: kiracının evi fiilen kullanıp kullanmadığı, evde kimlerin kaldığı ve evin bir başkasına devredilip devredilmediği kamusal yoldan tarihli olarak belgelenebilir. Eve girilmez, kiracıyla yüzleşilmez.
Gerze'deki tesisimde raporlu bir çalışanın o günlerde bir teknede çalıştığından şüpheleniyorum; ne yapılabilir?+
Çalışma sizin kayıtlarınızla başlar: rapor tarihleri, vardiya listesi, devam çizelgesi. Şüphe somutsa, seçilmiş birkaç rapor gününde barınak ya da iskele gibi kamusal bir noktadan kişinin teknede çalışıp çalışmadığı not edilir. Sağlık bilgisi araştırılmaz, kişinin evi gözlenmez. Bulgunun iş sözleşmesine etkisini iş hukuku alanında çalışan avukatınız değerlendirir.