Özel araştırma talepleri, hizmet listemizdeki başlıkların hiçbirine tam oturmayan işler içindir: kiralamadan önce kiracı adayını tanımak, bir satış ilanının gerçek olup olmadığını teyit etmek, kendi evinizde ya da ofisinizde dinleme cihazı veya gizli kamera olup olmadığını taratmak gibi. Her talebi üç soruyla değerlendiririz: Amaç meşru mu, yöntem hukuka uygun mu, araştırma amaçla orantılı mı? Üçüne de evet diyemediğimiz işi, gerekçesini söyleyerek reddederiz.
Bu sayfa iki işe yarar. Bir yandan aklınızdaki işin yapılabilir olup olmadığını önceden görmenizi sağlar. Öte yandan, internette “her işi yaparız” diye sunulan bazı hizmetlerin neden suç kapsamına girdiğini açıkça anlatır. Bir talebin reddedilmesi çoğu zaman size zarar vermemek içindir; hukuka aykırı yolla elde edilen bilgi hem sizi cezai sorumlulukla karşı karşıya bırakır hem de mahkemede işe yaramaz.
Türkiye'de özel dedektifliği düzenleyen bir meslek kanunu yoktur; 1994'te kabul edilen 3963 sayılı Kanun yürürlüğe girmemiştir. Kamu adına istihbarat, arama ya da durdurma gibi yetkiler 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanunu ile kolluğa verilmiştir; özel araştırmacının böyle bir yetkisi bulunmaz. Ne yapabileceğimizi bir izin belgesi değil; Türk Ceza Kanunu, KVKK ve Medeni Kanun'un çizdiği sınır belirler.
Talebinizi yazdığınızda yazılı bir ön görüş alırsınız: işi kabul edip etmediğimiz, kabul ediyorsak hangi yöntemle ve hangi kapsamda çalışacağımız, reddediyorsak hangi resmî yolun daha doğru olduğu. Ön görüşün ne kadar sürede verileceğini talebin niteliği belirler; aceleye getirilmiş bir “evet” yerine gerekçeli bir cevap vermeyi tercih ederiz.
Son güncelleme:
Kategorisi olmayan bir iş için neden ayrı değerlendirme gerekir?
Standart bir hizmette, örneğin dolandırıcılık ya da miras araştırmasında, hangi yöntemin hangi hukuki sınır içinde kullanılacağı önceden bellidir. Kategorisi olmayan işlerde ise aynı istek iki farklı amaçla gelebilir. “Bir kişinin adresini bulun” talebi, mirasçısına ulaşamayan bir aileden de gelebilir, kendisinden uzaklaşmak isteyen bir kişiyi arayan eski partnerden de. İlk iş meşrudur; ikincisi ısrarlı takip suçuna aracılık etme riskini taşır. Bu yüzden kalıp bir fiyat listesi yerine her talebi tek tek okuruz.
Ayrı değerlendirmenin ikinci nedeni orantılılıktır. Meşru bir amaç her yöntemi haklı kılmaz. Kiracı adayının ödeme alışkanlığını merak etmek anlaşılırdır; ama bunun için kişinin işyerinde günlerce gözlem yapmak, ulaşılmak istenen bilgiyle orantılı değildir. Aynı soruya çoğu zaman adaydan kendi belgelerini istemek gibi çok daha basit bir cevap vardır.
Üçüncü neden, bazı işlerin bizden önce başka bir kuruma gitmesi gerektiğidir. Aracınız çalındıysa önce kolluğa, dinlendiğinizden şüpheleniyorsanız ve cihaz bulunursa Cumhuriyet savcılığına başvurulur. Biz bu başvuruların yerine geçmeyiz; doğru sırayı söyler, gerekiyorsa başvuruyu destekleyecek olguları toplarız.
Hangi özel araştırma taleplerini kabul ediyoruz?
- Kiracı ön araştırması: Evinizi kiraya vermeden önce adayın beyan ettiği işyerinin gerçekten var olup olmadığı ve aleni kaynaklarda kiracılıkla ilgili bir uyuşmazlık izi bulunup bulunmadığı.
- Alıcı veya satıcı ön araştırması: Taşınmaz, araç ya da işletme alımında karşı tarafın gösterdiği adres, şirket ve faaliyetin sahada ve açık kaynaklarda teyidi.
- Sahte ilan teyidi: Piyasanın altında fiyatlı bir kiralık daire veya araç ilanında, gösterilen adresin, ilan sahibinin ve ilan geçmişinin para göndermeden önce kontrolü.
- Kendi mülkünüzde tarama: Evinizde, ofisinizde ya da aracınızda dinleme cihazı, gizli kamera veya takip cihazı bulunup bulunmadığının sizin izninizle kontrolü.
- Kaybolan araç veya eşya izi: Kolluğa bildirim yapıldıktan sonra, çalınan aracın parçalarının ya da değerli bir eşyanın ikinci el ilanlarda ve sahada izlenmesi.
- Eski bir tanıdığa haber iletme: Yıllardır görüşmediğiniz bir arkadaşı, öğretmeninizi ya da akrabanızı bulup, istemesi hâlinde sizinle iletişime geçmesi için mesajınızı iletmek.
- İşletme için yerinde teyit: Yeni bir tedarikçinin ya da bayinin gösterdiği depo ve ofis adresinin gerçekten faal olup olmadığının gözlemi.
Kabul ve ret kararının hukuki zemini
Bir talebi kabul ederken dayandığımız ölçü, KVKK m.5/2-e'deki “bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması” şartıdır. Kiralayacağınız evin güvenliği, göndereceğiniz kaporanın akıbeti, mirasçısına ulaşmak isteyen ailenin hakkı bu kapsamda düşünülebilir. Merak, intikam ya da bir kişinin size karşı kurduğu mesafeyi aşmak ise bir hak değildir.
Ret listemizin arkasında doğrudan ceza hükümleri vardır. Bir kişiyi ısrarla takip etmek ya da onunla iletişim kurmaya çalışarak ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi yaratmak TCK 123/A'da ısrarlı takip suçu olarak düzenlenmiştir. Telefon görüşmesi kayıtları ve mesajlar haberleşmenin gizliliği kapsamındadır (TCK 132); konuşmaları gizlice dinlemek ve kaydetmek TCK 133'te, özel hayatı ihlal etmek TCK 134'te yaptırıma bağlanmıştır. Kimlik ve adres bilgisini hukuka aykırı olarak ele geçirmek ya da başkasına vermek TCK 135-136 kapsamındadır; bir hesaba ya da cihaza izinsiz girmek TCK 243-244'ün konusudur.
Kendi mülkünüzde yapılan dinleme cihazı veya kamera taraması bu tablonun tersidir: Burada amaç sizin özel hayatınızı korumaktır. Bir cihaz bulunursa ona dokunmadan, yerinden oynatmadan fotoğraflanması ve Cumhuriyet savcılığına ya da kolluğa bildirilmesi doğru yoldur; cihazı kimin yerleştirdiğini bulmak soruşturmanın işidir. Size yönelik bir takip veya şiddet tehdidi varsa 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirleri ayrıca değerlendirilebilir.
Özel hayatın gizliliği Anayasa'nın 20. maddesiyle güvence altındadır ve hukuka aykırı yolla elde edilen bilgi mahkemede delil olarak kullanılamaz (Anayasa 38/6, HMK 189/2). Somut dosyanızda hangi yolun izleneceği avukatınızın değerlendirmesidir; hukuki danışmanlık avukatlık mesleğine aittir (Avukatlık Kanunu m.35).
- 6698 sayılı KVKK m.5/2-e
- Bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için zorunlu veri işleme; kabul kararımızın temel ölçüsü.
- TCK 123/A
- Israrlı takip: fiziken takip ya da iletişim kurmaya çalışarak ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi yaratma. Rızası olmayan kişiyi bulma taleplerini bu yüzden reddederiz.
- TCK 132-134
- Haberleşmenin gizliliği, konuşmaların dinlenmesi ve kaydı, özel hayatın gizliliği; HTS, mesaj ve gizli kayıt taleplerinin reddinin dayanağı.
- TCK 135-136
- Kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi, ele geçirilmesi ve başkasına verilmesi; kimlik ve adres satışı bu kapsamdadır.
- TCK 243-244
- Bilişim sistemine izinsiz girme ve verileri bozma veya ele geçirme; hesap ve cihaz erişimi taleplerini kabul etmeyiz.
- 6284 sayılı Kanun
- Ailenin korunması ve kadına karşı şiddetin önlenmesi; takip veya tehdit altındaki kişi için koruma tedbiri yolu.
- Anayasa 20 ve 38/6, HMK 189/2
- Özel hayatın gizliliği ve hukuka aykırı yolla elde edilen bilginin delil olarak kullanılamaması.
Özel araştırma talebiniz nasıl değerlendirilir?
- 01
Talebin yazılı olarak iletilmesi
Ne öğrenmek istediğinizi, bunu neden istediğinizi ve bilgiyi ne için kullanacağınızı kısaca yazarsınız. Amacı baştan açıkça söylemek, değerlendirmeyi hızlandırır ve size uygun olmayan bir yöntemle zaman kaybetmenizi önler.
- 02
Üç ölçüyle ön inceleme
Talebi meşru amaç, hukuka uygun yöntem ve orantılılık açısından okuruz. Gerekiyorsa sizinle kısa bir görüşme yapar, eksik noktaları sorarız. Bu aşamada sizden ücret istenmez.
- 03
Yazılı ön görüş
Kabul, kısmi kabul ya da ret kararımızı gerekçesiyle yazılı olarak iletiriz. Kısmi kabulde hangi bölümü neden yapmayacağımızı belirtiriz; retlerde varsa daha doğru resmî yolu söyleriz. Ön görüşün süresi talebin niteliğine göre değişir; önceden süre vaat etmeyiz.
- 04
Kapsam ve bedelin yazılı hâle getirilmesi
Kabul edilen işte hangi soruya cevap aranacağı, hangi yöntemlerin kullanılacağı ve toplam bedel işe başlamadan yazılı olarak kararlaştırılır. Çalışma sırasında kapsam genişleyecekse onayınız alınır.
- 05
Çalışma ve ara bilgilendirme
Saha gözlemi, açık kaynak taraması ya da teknik tarama yapılır. Önemli bir gelişme olduğunda, örneğin bir cihaz bulunduğunda ya da ilanın sahte olduğu anlaşıldığında, sizi raporu beklemeden bilgilendiririz.
- 06
Rapor ve kapanış
Bulgular tarih, yer ve kaynakla birlikte yazılı rapora geçer. Bulgu çıkmadıysa bu da açıkça yazılır. Dosya kapandıktan sonra ham veriler kararlaştırılan sürede imha edilir.
Temsili örnek · gerçek bir dosya değildir
Temsili örnek: Aynı hafta gelen iki benzer talep
Bu örnek kurgudur, gerçek dosyaları anlatmaz. Bir hafta içinde iki talep gelir. Birincisinde emekli bir öğretmen, kırk yıl önce köy okulunda birlikte çalıştığı ve sonra izini kaybettiği bir meslektaşını bulmak ister; ona yazdığı mektubu iletmek istemektedir. İkincisinde bir kişi, iki yıl önce ayrıldığı ve sonra telefonunu değiştirip taşınan eski partnerinin yeni adresini öğrenmek ister; “sadece konuşmak” istediğini söyler.
İlk talep kabul edilir. Meslektaşın emekli olduktan sonra yaşadığı il, aleni bir öğretmenler derneği duyurusundan bulunur; derneğin yöneticisine mektubun iletilmesi rica edilir. Meslektaş öğretmeni arar. Adresi raporda yer almaz; çünkü buna gerek yoktur ve bu bilgi onun kararıdır.
İkinci talep reddedilir. Telefon numarasını değiştirmek ve taşınmak, iletişim istemediğinin açık bir işaretidir; bu kişiyi bulup adresini vermek TCK 123/A kapsamındaki ısrarlı takibe aracılık etme riski taşır. Ret yazısında, gerçekten çözülmesi gereken ortak bir hukuki mesele varsa, örneğin ortak bir borç ya da eşya, bunun avukat aracılığıyla ve resmî tebligatla yürütülebileceği belirtilir.
Özel araştırma raporunda neler bulunur?
- Talebin konusu ve yazılı ön görüşte kabul edilen kapsam
- Kullanılan yöntemler ve bilinçli olarak kullanılmayan yöntemler
- Saha gözlemlerinin tarih, saat ve yer bilgisiyle kaydı ile fotoğraflar
- Açık kaynak bulgularının bağlantı adresleri ve görüntülenme tarihleri
- Teknik taramada taranan alanlar, kullanılan cihaz türü ve sonuç
- Doğrulanan bilgi ile beyana dayanan bilginin ayrı ayrı işaretlenmesi
- Bulgu çıkmadıysa bunun açık ifadesi ve varsa resmî başvuru önerisi
Özel araştırmada neler yapılır, neler yapılmaz?
Yapılanlar
- Kiracı veya alıcı adayının beyan ettiği işyeri ve adresin sahada teyidi
- Satış ve kiralık ilanlarının geçmişinin, ilan sahibinin ve adresin kontrolü
- Kendi evinizde, ofisinizde ve aracınızda dinleme cihazı ve kamera taraması
- Çalınan araç veya eşya için ikinci el ilanların ve pazarların izlenmesi
- Rızası olduğu anlaşılan eski tanıdığa mesajınızın iletilmesi
- Kamuya açık alanda gözlem ve aleni kaynak taraması
Yapılmayanlar
- Sizden uzaklaşmış, iletişim istemeyen eski sevgilinin ya da eşin adresini bulup vermek
- Bir kişinin telefon görüşme kaydını (HTS), mesajlarını veya konum geçmişini çıkarmak
- Kimlik, adres, plaka sahibi ya da GSM abone bilgisini satmak veya kurum içinden sorgulatmak
- Kiracı adayının sabıka kaydını, banka borcunu ya da kredi notunu onun rızası olmadan öğrenmek
- Kendini kargo görevlisi, anketör ya da memur gibi tanıtarak ya da sahte profille bilgi toplamak
- Başkasına ait araca, eşyaya veya eve takip cihazı, kamera ya da dinleme cihazı yerleştirmek
- Bulunan bir dinleme cihazını sökerek kimin taktığını kendi başımıza “çözmek”
Talebinizi yazarken hazırlamanız gerekenler
- Öğrenmek istediğiniz şey, tek bir soru hâlinde
- Bu bilgiyi ne için kullanacağınız ve neden şimdi gerektiği
- Kişi ya da ilanla ilgili elinizdeki bilgiler: ad, ilan bağlantısı, adres, ekran görüntüleri
- Daha önce başvurduğunuz kurumlar ve aldığınız cevaplar (kolluk, platform, banka)
- Tarama talebinde mülkün türü, büyüklüğü ve şüphenizin neye dayandığı
- Size hangi kanaldan ve hangi saatlerde ulaşılabileceği
Özel araştırma taleplerinin ücretini ne belirler?
Bu başlıktaki işler birbirinden çok farklı olduğu için tek bir ücret yoktur. Bedeli; işin sahada mı yoksa açık kaynakta mı yürüdüğü, gözlem gün sayısı, taranacak alanın büyüklüğü, teknik tarama cihazı gereksinimi ve çalışmanın İstanbul dışına uzanıp uzanmadığı belirler. Talebin değerlendirilmesi ve yazılı ön görüş için ücret istemeyiz.
Kabul ettiğimiz işte toplam bedel, işe başlamadan yazılı bildirilir. Çalışma sırasında yeni bir ihtiyaç doğarsa, ek iş sizin onayınız olmadan yapılmaz.
Gerekçeli değerlendirme size ne kazandırır?
- İşin yapılabilir olup olmadığını, para ve zaman harcamadan önce yazılı olarak öğrenirsiniz.
- Hukuka aykırı bir yöntemin sizi sanık konumuna düşürme riskinden uzak kalırsınız.
- Reddedilen taleplerde bile, aynı amaca götüren resmî yolu gerekçesiyle görürsünüz.
- Kiralama, alım ya da kapora gibi kararları teyit edilmiş bilgiyle verirsiniz.
- Kendi mülkünüzdeki tarama sonucunda bir cihaz bulunursa, delili bozmadan doğru kuruma ulaştırırsınız.
Gizlilik Yaklaşımımız
Talebinizi yazdığınız anda bir dosya kodu açılır; reddettiğimiz talepler de aynı özenle saklanır ve kararlaştırılan sürede imha edilir. Kiracı veya alıcı araştırmasında karşı tarafa sizin adınızı vermeyiz. Haber iletme işlerinde ise tersini yaparız: bulunan kişiye kimin aradığını açıkça söyleriz, çünkü onun karar vermesi buna bağlıdır. Teknik taramalarda mülkünüzün planı ve fotoğrafları rapor dışında hiçbir yerde kullanılmaz. İletişim yalnız sizin seçtiğiniz kanaldan yürür.
Özel Araştırma Talepleri: Hangi İşleri Kabul Ederiz?
Özel araştırma talepleri hakkında sık sorulan sorular
Dedektife hangi işler yaptırılabilir?+
Dedektife, meşru bir amaca dayanan ve hukuka uygun yöntemle yürütülebilen araştırmalar yaptırılabilir. Kamuya açık alanda gözlem, açık kaynak taraması, ilan ve adres teyidi, kendi mülkünüzde teknik tarama ve bunların raporlanması bu kapsamdadır. Telefon dinleme, mesaj okuma, HTS veya banka kaydı çıkarma, başkasına ait araca takip cihazı takma ve rızası olmayan bir kişinin adresini bulup verme ise suç oluşturabilecek işlerdir. Türkiye'de özel dedektiflere kolluk yetkisi tanıyan bir kanun yoktur; bu nedenle bir dedektifin yapabileceği her şey, sizin de hukuken yapabileceğiniz şeylerle sınırlıdır.
Eski sevgilimi bulmak istiyorum, yardımcı olur musunuz?+
Kural olarak hayır; kişinin sizinle görüşmek istediği açık değilse bu talebi kabul etmeyiz. Taşınmak, numara değiştirmek ya da sosyal medyada engellemek, iletişim istenmediğinin işaretidir. Böyle bir kişinin adresini bulup vermek, TCK 123/A'daki ısrarlı takip suçuna aracılık etme riski doğurur ve karşı tarafın güvenliğini tehlikeye atabilir. Ortada gerçekten çözülmesi gereken bir mesele varsa, örneğin ortak bir borç, eşya ya da çocukla ilgili bir konu, bunu avukatınız aracılığıyla ve resmî tebligatla yürütmek hem daha güvenli hem de hukuken geçerli olan yoldur.
Evimde dinleme cihazı veya gizli kamera olup olmadığını nasıl anlarım?+
En güvenilir yol, kendi mülkünüzde sizin izninizle yapılacak bir teknik taramadır. Taramada radyo frekansı yayan cihazlar, kamera lensleri ve şüpheli elektronik parçalar için oda oda kontrol yapılır; priz, duman dedektörü ve şarj adaptörü gibi noktalar ayrıca incelenir. Bir cihaz bulunursa ona dokunmadan fotoğraflanması ve savcılığa ya da kolluğa bildirilmesi gerekir; sökmek ya da kendiniz incelemeye çalışmak delili bozabilir. Tarama yalnızca sizin kullanım hakkınız olan mülkte yapılır. Ortak kullanılan bir mülkte diğer kişilerin hakları da ayrıca değerlendirilir.
Kiracı adayımı kiralamadan önce araştırabilir miyim?+
Evet, ama sınırlı ve orantılı bir kapsamda. Adayın beyan ettiği işyerinin gerçekten var olup olmadığı, verdiği referansların ulaşılabilir olup olmadığı ve aleni kaynaklarda kiracılıkla ilgili bir uyuşmazlık izi bulunup bulunmadığı araştırılabilir. Sabıka kaydı, banka borcu ya da kredi notu ise adayın rızası olmadan öğrenilemez. Bu tür bilgilere ihtiyaç duyuyorsanız en doğru yol, adaydan kendi alacağı belgeleri istemektir; kişi kendi kredi raporunu veya gelir belgesini paylaşabilir. Kabul etmeyen aday hakkında karar vermek de sizin hakkınızdır.
Bir ilanın sahte olup olmadığını para göndermeden nasıl teyit ederim?+
En sağlam teyit, ilandaki mülkü veya aracı yerinde görmek ve satıcının gerçekten malik ya da yetkili olduğunu belgelerle doğrulamaktır. Kendi başınıza ilanın elektronik ilan doğrulama işaretini taşıyıp taşımadığına, aynı fotoğrafların başka ilanlarda kullanılıp kullanılmadığına ve satıcının görmeden kapora isteyip istemediğine bakabilirsiniz. Araştırmada ayrıca ilan sahibinin numarasının geçmiş ilanları, gösterilen adresin gerçekten var olup olmadığı ve emlak ofisinin o adreste faaliyet gösterip göstermediği kontrol edilir. Görmeden kapora isteyen ilanda temkinli olun.
Bir kişinin telefon kayıtlarını veya HTS dökümünü çıkarabilir misiniz?+
Hayır, bunu yapmayız ve hiçbir özel araştırmacı hukuken yapamaz. HTS ve iletişim kayıtları haberleşmenin gizliliği kapsamındadır (TCK 132) ve yalnız bir yargılama ya da soruşturma çerçevesinde mahkeme veya savcılık kararıyla istenebilir. Bir davanız varsa, avukatınız gerekli gördüğünde bu kayıtların mahkemeden müzekkereyle istenmesini talep edebilir. Size “HTS çıkarırız”, “silinen mesajları getiririz” ya da “hesaba gireriz” diyen biri ya sizi dolandırıyordur ya da suç işliyordur; her iki durumda da bedelini siz ödersiniz.
Kaybolan aracımı veya eşyamı bulmanıza yardımcı olur musunuz?+
Kolluğa bildirim yapıldıktan sonra, belirli bir kapsamda yardımcı olabiliriz. Çalınan bir aracın ya da değerli bir eşyanın ikinci el ilan sitelerinde, parça satış ilanlarında ve bilinen pazarlarda izlenmesi, bulgu çıkarsa tarih ve bağlantıyla raporlanması bu kapsamdadır. Bulunan bir eşyayı kendimiz geri almaya kalkışmayız; bulguyu size ve kolluğa iletiriz, el koyma kolluğun işidir. Aracınızda kendi taktırdığınız bir takip cihazı varsa, onun verilerini kolluğa iletmeniz de en hızlı yol olabilir. Sonuç önceden vaat edilmez.
Talebimin değerlendirilmesi ne kadar sürer ve ücretli mi?+
Talebin değerlendirilmesi ve yazılı ön görüş ücretsizdir; süresi ise talebin niteliğine göre değişir. Açık ve tek bir soruya dayanan talepler daha hızlı değerlendirilir; amacı ya da yöntemi belirsiz taleplerde sizinle ayrıca görüşmemiz gerekebilir. Bu yüzden önceden kesin bir süre vermiyoruz. Ön görüşte kabul, kısmi kabul ya da ret kararını gerekçesiyle bildiririz. Kabul edilen işin bedeli ve kapsamı ise işe başlamadan yazılı olarak kararlaştırılır; onayınız olmadan çalışma başlamaz.