Karabük, bir fabrikanın etrafında büyümüş bir şehirdir. Demir-çelik tesislerinin temeli 1937'de atıldı, üretim 1939'da başladı; ilçe olarak Zonguldak'a bağlı kalan Karabük, 1995'te il oldu. Bu geçmiş gündelik hayata hâlâ yön verir: Merkez'de pek çok ailenin haftası vardiya çizelgesine göre kurulur ve bir kişinin nerede olması gerektiği çoğu zaman o çizelgeden okunur.
Hemen yanındaki Safranbolu ise başka bir hızla yaşar: konak otelleri, Eski Çarşı'nın dar sokakları, hafta sonu gelen ziyaretçiler. Yenice, Eskipazar, Eflani ve Ovacık da orman, yol ve yayla ilçeleri olarak üçüncü bir düzen kurar. Altı ilçeli ilde bir dosyanın hangi düzene düştüğü, yöntemi baştan belirler.
Karabük'te bir şubemiz yok; iş İstanbul'dan koordine edilir ve saha günleri yazılı kapsamla planlanır. Kullandığımız yollar kamusal alanda gözlem, açık kaynak, ticaret sicili ilanları ve sizin belgelerinizle sınırlıdır; fabrika içi, konak avlusu ve köy evi bu sınırın dışındadır. Notların davaya nasıl gireceğine avukatınız karar verir.
Üç vardiyalı kentte kapı önü ve servis saatleri
Kardemir'in ve çevresindeki yan sanayinin vardiya değişimi, Merkez'in trafiğini ve sokak hayatını belirler. Vardiya biterken Yenişehir'de, Bayır'da ve Kapullu'da sokaklar birden dolar; servisler her gün aynı güzergâhı aynı dakikalarda izler. Bu düzenin dosyalar açısından iki yüzü vardır. Bir yandan vardiya çizelgesi, bir kişinin hangi saatte işte olması gerektiğini neredeyse dakikasıyla söyler; beyan ile gerçek hareketi karşılaştırmak bu yüzden kolaylaşır. Öte yandan fabrika kapısı çevresindeki yoğun trafikte bekleyen bir araç kolayca göze batar ve orada gözlem yapmak hem gereksiz hem de ölçüsüzdür. Bu nedenle kişinin evden çıkış saati ya da vardiya sonrası gittiği yer, fabrikadan uzak kamusal noktalarda not edilir. Giriş çıkış kayıtları işverenin elindedir; bunlara biz ulaşamayız, gerekiyorsa avukatınız mahkemeden ister.
Yan sanayide sipariş, irsaliye ve kantar fişi
Demir-çelik etrafında çalışan küçük ve orta ölçekli atölyeler, birbirine iş veren uzun bir tedarik zinciri kurar. Uyuşmazlık genellikle bu zincirin bir halkasında çıkar: teslim edilen malın tonajı tartışılır, ödeme vadesi uzar, bir tedarikçi sevkiyattan sonra başka bir unvanla iş yapmaya başlar. Böyle bir dosya sahayla değil, belgeyle açılır. Sipariş yazışmaları, irsaliyeler, kantar fişleri ve banka dekontları tarih sırasına konur; aradaki boşluklar böylece görünür hâle gelir. Karşı tarafın ticaret sicilindeki adresi, ortakları ve son ilanları taranır; bildirdiği atölyede hâlâ üretim olup olmadığı dışarıdan kısa bir gözlemle doğrulanır. Atölyenin içine girilmez, çalışanlarına kimlik gizlenerek soru sorulmaz. Raporlu görünen bir çalışanın başka bir atölyede çalıştığı iddiasında da yol aynıdır: önce işverenin rapor tarihleri ve vardiya kayıtları, sonra seçilmiş günlerde kamusal gözlem.
“Gece vardiyasındayım” cümlesi ve aile dosyaları
Vardiyalı çalışmanın yaygın olduğu bir kentte vardiya, aile içi şüphelerde de sık başvurulan bir açıklamadır. Eşinin gece vardiyası dediği günlerde evde olmadığını düşünen biri için ilk adım, eşin kendi beyan ettiği çizelgeyi yazıya geçirmektir. Ardından seçilmiş günlerde evden çıkış, varılan yer ve dönüş saati kamusal yoldan not edilir. Burada dikkat edilmesi gereken bir ayrıntı vardır: fabrikada hafta sonu da çalışılabildiği için “pazar günü işteydim” sözü kendi başına bir çelişki sayılmaz. Çizelge ile kronoloji aynı sayfada karşılaştırılmadan bir sonuca varılmaz. Fabrika içinde, konut avlusunda ya da araçta gözlem yapılmaz; eşin telefonuna, hesaplarına ve aracına uzanan hiçbir yöntem kullanılmaz. Toplanan notların boşanma ya da velayet dosyasında ne ağırlık taşıyacağını Türk Medeni Kanunu çerçevesinde hâkim değerlendirir.
Safranbolu'da Eski Çarşı, Kıranköy ve Bağlar
Karabük Merkez'in hemen yanı başındaki Safranbolu, konak dokusu 1994'ten beri UNESCO'nun koruma listesinde yer alan ve ilin turizmini sırtlayan ilçedir. Gündelik hayat üç parçaya ayrılır: Cinci Han'ı ve Cinci Hamamı'yla taş döşeli Eski Çarşı, yeni yapılaşmanın yoğunlaştığı Kıranköy ve yazlık bağ evleriyle anılan Bağlar. Emek, Esentepe, Barış ve Bağlarbaşı gibi mahalleler ilçenin gündelik nüfusunu taşır. Cuma akşamından itibaren konak otellerinde boş oda azalır; gün içinde gelenler ise çoğunlukla İncekaya Su Kemeri'ne ve Tokatlı Kanyonu'na uğrar. Buradan gelen sorular çoğunlukla konaklama işletmelerinde sezonluk personel, işletmeler arası alacak ve konakta buluşma şüphesidir. Eski Çarşı'nın kalabalığı gözlemi örter ama yürüyen ziyaretçi arasında kişiyi kaybetmek de kolaydır. Konaklama kayıtları kişisel veridir; resepsiyondan bilgi istemeyiz, konak avlusuna girmeyiz. Kayıt gerekiyorsa avukatınız mahkeme yoluyla talep eder.
Demir Çelik Kampüsü çevresinde öğrenci evleri
Karabük Üniversitesi'nin Demir Çelik Kampüsü, eylülden hazirana kadar kente kiracı öğrenci getirir; kampüs çevresindeki konut kuşağı ve çarşı bu takvime göre dolup boşalır. Velilerden gelen kaygılarda yol bellidir: reşit olmayan bir genç için velayet hakkı çerçevesinde, yalnız kamusal alanda ve güvenliğe odaklanan kısa bir çalışma yapılabilir; reşit bir öğrencinin özel hayatı ise rızası olmadan izlenmez. Gencin telefonuna, yazışmalarına ya da sosyal medya hesabına hiçbir koşulda girilmez. Ev sahiplerinden gelen talepler de bu takvime bağlıdır: dönem sonunda kirayı ödemeden ayrılan bir kiracının yeni adresine dair ipucu; okul bilgisi, açık kaynak izleri ve kısa bir doğrulamayla aranır. İcra dosyasında kullanılacak resmî adres ise avukatınızın sorgusuyla kesinleşir. Nüfus kaydına ya da operatör bilgisine bizim erişimimiz yoktur.
Yenice ormanı ve Eskipazar yolu
Yenice, Zonguldak sınırında, Filyos Çayı vadisinde kurulu bir orman ilçesidir; geniş ormanları ve orman ürünlerine dayanan ekonomisiyle bilinir. Vadiyi izleyen karayolu ve demiryolu, ilçeyi Zonguldak'a bağlar. Bu yüzden Yenice'den gelen bir kereste ya da nakliye alacağında karşı taraf çoğu zaman il dışında, Filyos hattı üzerinde bir yerde iş yapar. Eskipazar ise Ankara yönüne giden D755 yolunun üzerindedir; Hadrianopolis antik kenti ilçenin yakınındadır, orman, tarım ve manyezit geçim kaynaklarıdır. Doğusunda Çankırı'nın Çerkeş, güneyinde Bolu'nun Gerede ilçesi bulunur. Yol üstündeki bir ilçede kişinin hareketi sık sık il sınırını aşar; böyle bir dosyada iki ildeki kısa gözlem günleri aynı takvime yazılır ve raporda her kayıt hangi ilde tutulduğuyla ayrılır. Köydeki arazi soruları ise yoldan görülen kullanımla, tarihli fotoğrafla yanıtlanır.
Eflani'nin pazartesi pazarı, Ovacık'ın emeklileri
Araç (Kastamonu) ve Ulus (Bartın) ile sınır komşusu olan Eflani'de geçim büyük ölçüde mermer ocaklarına ve her pazartesi kurulan pazara dayanır; yazın Ulu Yayla şenliği ilçeyi bir süreliğine kalabalıklaştırır. Ovacık ise Ilgaz ile Köroğlu'nun uzanan sırtları arasında kalmış küçük bir dağ ilçesidir ve nüfusunun önemli bir kısmı Kardemir ve diğer sanayi kuruluşlarından emeklidir. Bu iki ilçeden gelen başvurular çoğunlukla köyde kalan ev ve arazinin kullanımı, ilçe çarşısındaki küçük alacaklar ve uzakta yaşayan çocukların yaşlı ebeveynleri hakkındaki kaygılarıdır. Haftalardır haber alınamayan bir yakın söz konusuysa beklemeden jandarmaya başvurmak gerekir; bizim katkımız son görüldüğü yeri ve açık kaynak izlerini sıraya koymaktır. Köy yolunun başında yabancı bir araç hemen fark edildiğinden saha günü Eflani'de pazar gününe, Ovacık'ta ise kişinin çarşıya indiği saatlere denk getirilir.
Dört adliye ve Ankara'daki istinaf
Elimizdeki bilgiye göre ağır ceza davaları dahil ilin ana yargı işleri merkezdeki Karabük Adliyesi'nde görülür; Ovacık'ın davaları da buraya gelir. Safranbolu'nun, Eskipazar'ın ve Yenice'nin her birinde kendi adliyesi bulunur; Eflani ise Safranbolu'ya bağlıdır. İlk derece kararlarına yapılan istinaf başvurularını Ankara Bölge Adliye Mahkemesi inceler. Aile mahkemesi boşanma ve velayet davalarına, iş mahkemesi işçi-işveren uyuşmazlıklarına bakar; ihtisas mahkemesi bulunmayan yerde bu görevi asliye hukuk mahkemesi üstlenir. Yargı teşkilatı zaman zaman yeniden düzenlendiği için bu bilgiyi avukatınızla güncel hâliyle doğrulayın. Saha açısından anlamı şudur: Eflani'de oturan biriyle ilgili bir aile dosyası Safranbolu'da, Ovacık'taki bir miras sorusu ise Karabük'te görülebilir; notların sıralanışı ve hangi yerlerin öne çıkacağı buna göre düzenlenir. Vardiya kaynaklı işçilik dosyalarında süreler kısa olduğundan avukat görüşmesi ilk günden yapılır.
Dağ yolu, kar ve ziyaretçi takvimi
Haritada birbirine yakın görünen ilçeler arasında yol süresi, dağlık arazi yüzünden beklenenden uzundur; Eflani ve Ovacık'a giden yollar kışın kar ve buzlanmayla daha da yavaşlar. Safranbolu'da ise takvimi ziyaretçi belirler: hafta sonları ve bayramlarda Ankara ve İstanbul yönünden gelen kalabalık konakları doldurur, Eski Çarşı'da araçla dolaşmak zorlaşır. Bir dosyanın süresini ve maliyetini; ilçenin konumu, mevsim, kişinin vardiya ya da haftalık düzeninin ne kadar tekrarlandığı ve işin Zonguldak, Bartın, Kastamonu ya da Ankara tarafına uzanıp uzanmadığı belirler. Sınırlar ise her mevsim aynıdır. Türk Ceza Kanunu'nun özel hayatı ve kişisel verileri koruyan hükümleri ile Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, bir başkasının telefonuna, hesabına, aracına ya da evine uzanan her yöntemi kapatır; kurum kayıtlarını tanıdık aracılığıyla sorgulatmayız ve kimliğimizi gizleyerek bilgi almayız.
Karabük İlçeleri
Karabük'da Öne Çıkan Hizmetler
Sorular
Karabük — Sık Sorulan Sorular
Eflani'de yaşayan biriyle ilgili dava Karabük'te mi görülür?+
Kaynağımıza göre Eflani'nin dosyaları Safranbolu Adliyesi'ne bağlıdır; ilçede oturan biriyle ilgili bir dava büyük olasılıkla Safranbolu'da görülür. Siz Karabük Merkez'de ya da başka bir ilde yaşıyorsanız yetkili yer değişebilir. Davanın nerede açılacağını avukatınız belirler; notlarımız da o seçime göre hazırlanır.
Hafta sonu Ankara'dan Safranbolu'ya geldiğini düşündüğüm eşim orada görülebilir mi?+
Kalacağı yer ya da buluşacağı nokta biliniyorsa, konağın ya da otelin önündeki sokak, Eski Çarşı ve otopark gibi herkese açık yerlerde giriş ve çıkış anları not edilebilir. Konağın içine, avlusuna ya da odalara girilmez, resepsiyondan bilgi istenmez. Ankara'daki çıkış ile Safranbolu'daki varış aynı kronolojide birleştirilir.
Fabrikanın giriş çıkış kayıtlarını bizim için alabilir misiniz?+
Hayır. Bu kayıtlar işverenin elindedir ve çalışanın kişisel verisidir; ne işverenden ne de bir tanıdık aracılığıyla bunları isteriz. Siz işverenseniz kendi kayıtlarınızı hukuka uygun biçimde kullanabilirsiniz. Eşiniz ya da yakınınız söz konusuysa kayıtlar ancak avukatınızın dava içindeki talebiyle, mahkeme kararıyla getirtilebilir. Bizim yapabileceğimiz, kamusal alanda görülen hareketi tarihli notlarla ortaya koymaktır.
Ovacık'ta yalnız yaşayan babamıza kimin baktığını öğrenmek istiyoruz; nereden başlamalıyız?+
Önce babanızla, komşularla ve muhtarla kendiniz konuşun; bir ihmal ya da baskı şüphesi varsa jandarmaya ve sosyal hizmetlere başvurun. Bunun yanında evin önündeki yoldan, farklı günlerde gelen gidenler kamusal alandan not edilebilir. Eve ve avluya girilmez, kimseye kimlik gizlenerek soru sorulmaz. Kışın Ovacık yolunun durumu saha gününü erteleyebilir.
Yenice'den Zonguldak'a geçen bir tedarikçinin adresini doğrulayabilir misiniz?+
Evet. Tedarikçinin ticaret sicilindeki adres değişiklikleri ve ilanları taranır, bildirdiği yeni işyerinde gerçekten faaliyet olup olmadığı Zonguldak'ta dışarıdan kısa bir gözlemle kontrol edilir. Depo ya da işyeri içine girilmez. Çıkan bilgi, alacağınızı hangi yolla takip edeceğinize karar verirken avukatınıza somut bir başlangıç noktası sağlar.