Kastamonu haritasına bakan biri önce ormanı, sonra yolları görür. Yirmi ilçenin bir kısmı doğudaki ovalarda, bir kısmı Küre Dağları'nın içinde, bir kısmı da dağları aştıktan sonra ulaşılan Karadeniz kıyısında dizilidir. Bu kuşaklar arasında gidip gelmek il merkezinden bakıldığında sanıldığından uzun sürer; bu yüzden bir talebi dinlerken ilk öğrenmek istediğimiz şey, kişinin hangi kuşakta yaşadığıdır.
Kastamonu'da bir büromuz ya da kalıcı bir ekibimiz bulunmuyor. Görüşme, belge incelemesi ve açık kaynak taraması İstanbul'dan yürür. Sahaya çıkmak gerekirse Tosya'ya mı, Cide'ye mi, Azdavay'a mı gidileceği ve kaç gün kalınacağı önce yazılı kapsama geçer; yolculuk ancak ondan sonra planlanır.
Elimizdeki araçlar dardır ve bunu baştan söyleriz: cadde, çarşı ve pazar yerinde kısa gözlem, herkesin erişebildiği internet kayıtları, ticaret sicili ilanları ve sizin getirdiğiniz yazışma, dekont ya da sözleşme. Köy evinin avlusu, bir deponun içi ya da pansiyon odası bu listeye girmez. Notların bir davada nasıl kullanılacağını avukatınız belirler.
Ilgaz eteğinden kıyıya: dört kuşak, dört ayrı tempo
Bir saha gününün verimi, gidilecek yerin hangi kuşakta olduğuna bağlıdır. Merkez, Daday, Araç ve İhsangazi il merkezinin çevresinde, orman ile tarım arasında kalan bir iç çember oluşturur. Tosya, Taşköprü ve Hanönü doğudaki ovalarda hasat takvimiyle yaşar. İnebolu, Cide, Abana, Bozkurt, Çatalzeytin ve Doğanyurt kıyı şeridindedir. Küre, Pınarbaşı, Azdavay, Ağlı, Şenpazar ve Seydiler ise dağlık kütlenin içinde, dar ve virajlı yollarla birbirine bağlanır. Haritada yakın görünen iki köy arasındaki yol, dağ virajları yüzünden beklenenden uzun sürebilir. Bu nedenle iki farklı kuşaktaki işi aynı güne sıkıştırmayız; Merkez ile Daday ya da Tosya ile Taşköprü gibi aynı hattaki ilçeler birleştirilir, kıyıya iniş ayrı bir gün olarak yazılır. Kişinin gün içinde hangi yolu kullandığını baştan bilmek, bu hesabı en çok kısaltan bilgidir.
İç adliyeler ve kıyıda İnebolu: dosyanın gideceği yer
Kaynaklarımıza göre il merkezindeki Kastamonu Adliyesi, Merkez'in yanında Daday ve İhsangazi'nin işlerine de bakar. Tosya, Taşköprü, Araç, Azdavay ve Devrekani'de ayrı adliyeler çalışır; Hanönü Taşköprü'ye, Pınarbaşı Azdavay'a, Seydiler Devrekani'ye bağlıdır. Kıyının ağırlık merkezi İnebolu'dur: ağır ceza mahkemesi oradadır, Cide ve Küre adliyeleri bu çevreye girer; Abana, Bozkurt, Çatalzeytin ve Doğanyurt'un dosyaları İnebolu'da görülür, Ağlı ile Şenpazar da ağır ceza yönünden İnebolu'ya bağlanır. İstinaf incelemesini Ankara Bölge Adliye Mahkemesi yapar. Teşkilat zaman zaman değişir; dosyanızın yetkili yerini avukatınızla teyit edin. Bu ayrımın pratik karşılığı şudur: Bozkurt'ta yaşayan bir eşle ilgili notlar il merkezine değil İnebolu'ya gidecek bir dosyaya göre düzenlenir, Hanönü'deki bir alacak işi de Taşköprü'nün önüne konacak biçimde hazırlanır. Hangi mahkemeye gidileceği netleşmeden raporun biçimi kesinleşmez.
Pirinç, sarımsak ve hasattan sonraya kalan ödeme
Doğudaki iki ova ilçesinin yılı iki ürüne göre döner. Tosya pirinç tarlalarıyla ve ahşap mobilya atölyeleriyle, Taşköprü ise yaz ortasında sökülüp kurutulan sarımsağıyla bilinir. İki üründe de alım satım çoğu zaman komisyoncu, depo sahibi ve üretici arasında sözle kurulur; ödeme hasattan sonraya bırakılır ve uyuşmazlık genellikle bu ertelenmiş bedelde patlar. Böyle bir başvuruda ilk iş, elinizdekileri tarih sırasına koymaktır: kantar fişi, sevk kaydı, havale dekontu, telefondaki yazışmalar. Karşı tarafın deposunun hâlâ çalışıp çalışmadığı, yükleme yapılan bir giriş olup olmadığı kamusal yoldan kısa bir gözlemle belgelenebilir; ilişkili şirketler ticaret sicili ilanlarından taranır. Tosya'nın mobilya atölyelerinde ise sipariş bedeli ve ortaklık payı tartışmaları öne çıkar. Atölyenin içine girilmez, ustalardan kim olduğumuzu saklayarak bilgi toplanmaz. Takip yolunu ve ihtiyati bir adımın gerekip gerekmediğini avukatınız seçer.
Kuzeykent, kale çarşısı ve üniversite takvimi
Merkez ilçe, ilin kentsel yüzünü taşıyan tek yerdir ve kendi içinde ikiye ayrılır. Kale ile Saat Kulesi'nin altındaki eski çarşı dar sokaklı, yaya ağırlıklı bir alandır; burada gözlem dükkânların açık olduğu saatlere bağlanır ve kısa tutulur. Kuzeykent ise apartman ve site dokusuyla, Kastamonu Üniversitesi'nin öğrenci hareketiyle ayrı bir yaşam kurar. Eylülde kiralık daireler dolar, yaz başında boşalır; kayıtlı adresi Kastamonu görünen bir öğrencinin ya da yeni mezunun gerçekte nerede kaldığı bu takvim yüzünden sık değişir. Merkez'den gelen talepler çoğunlukla boşanma sürecinde anlatılan yaşam düzeninin sınanması, evlilik öncesinde bir adayın verdiği iş ve çevre bilgisinin doğrulanması ve okuyan bir gencin güvenliğiyle ilgilidir. Site girişi, kapalı otopark ve apartman koridoru özel alandır; kayıt yalnız caddeden ve herkesin geçtiği noktalardan alınır.
İnebolu, Cide ve Abana: yazın dolan, kışın susan kıyı
Kıyı ilçeleri iç kesimden farklı bir yıl yaşar. İnebolu limanı ve eski liman çarşısıyla kıyının merkezidir; Cide'de tekne yapımı tersane kıyısında sürer; Abana ve Bozkurt çevresi ise yazlık konutlarla dolar. Yaz aylarında plaj, çarşı ve sahil yolu kalabalıklaşır. Bu kalabalık, kamusal alanda kısa bir gözlemin göze batmamasını sağlar, ama birlikte görülen kişinin kim olduğunu ayırt etmeyi de zorlaştırır. Kışın aynı çarşılar boşalır ve yabancı bir araç bu kez çabucak fark edilir. Kıyıdan gelen başvurular genellikle üç türdür: tatil haftalarında değişen bir yaşam düzeni, yazlığın kim tarafından kullanıldığı sorusu ve kapora istenen sezonluk kiralık ilanları. Sonuncusunda en etkili adım ödemeden önce atılır; ilanı verenin gerçek bir ev sahibi ya da işletme olup olmadığı açık kaynaktan sorgulanabilir. Pansiyon odası, yazlığın bahçesi ve konaklama kayıtları erişebildiğimiz alanlar değildir.
Maden, millî park ve az haneli dağ köyleri
Küre bakır madeniyle, çevresi de Küre Dağları Millî Parkı'nın kanyonları ve orman yollarıyla bilinir. Pınarbaşı, Azdavay, Ağlı ve Şenpazar bu dağlık kütlenin içinde, köyleri seyrek ve nüfusu yaşlı ilçelerdir. Böyle bir yerde tanınmayan bir aracın köy kahvesinin önünde beklemesi kısa sürede konuşulur; üstelik kişinin fark ettiği ve tekrarlanan bir izleme, ısrarlı takip suçuna dönüşebilir. Bu yüzden dağ ilçelerinde saha çalışması istisnadır. Önce masa başında ilerlenir: kişinin hangi köyde fiilen yaşadığına dair açık kaynak izleri, ailenin bildiği son adres, ilçe çarşısına indiği günler. Sahaya ancak bu çalışma soruyu tek bir güne daraltabildiğinde gidilir. Millî parkta yürüyüşe çıkıp dönmeyen biri söz konusuysa sıra başkadır: önce 112'ye ve jandarmaya haber verilir. Bizim katkımız, ailenin elindeki bilgiyi resmî aramaya yarayacak biçimde düzenlemekle sınırlı kalır.
Daday, Araç ve Devrekani: yol üstündeki sakin ilçeler
Merkez'in batısındaki ve kuzeyindeki bu üç ilçe, dosyaların çoğunda bir geçiş noktası olarak karşımıza çıkar. Daday, Cittaslow ağına katılmış, ormanla hayvancılık arasında yaşayan sakin bir ilçedir ve bu sakinlik her yeni yüzü görünür kılar. Araç, kıyı ile iç kesim arasındaki eski kervan yolunun durağıdır; nüfusunun büyük kısmı köylerde oturur. Devrekani ise İnebolu'ya inen yolun üzerindedir; kıyıya giden ya da Küre tarafına çıkan biri buradan geçer. Bu yapı güzergâh sorularında işe yarar: kişinin kıyıya hangi günlerde indiği, uzun bir bekleyiş yerine Devrekani ya da Merkez çıkışında seçilmiş birkaç saatle not edilebilir. Daday ve Araç köylerinde en sık rastlanan konu, miras kalan ev ve tarlanın kim tarafından işlendiğidir; bu, yoldan görülebildiği kadarıyla tarihli fotoğrafla belgelenir. Taşınmazın kayıt bilgisi ise avukatınız aracılığıyla resmî yoldan istenir.
Gurbetteki evlat ve köyde yalnız yaşayan ebeveyn
Kastamonu göç vermiş bir ildir; Bozkurt gibi kıyı ilçelerinde ailelerin önemli bir kısmı İstanbul'da, Ankara'da ya da yurt dışında yaşar. Bu yüzden başvuruların bir bölümü il dışından gelir ve köyde kalan anne babayla ilgilidir: yaşlı annenin evinde kimin kaldığı, tarlayı kimin ektiği, bir vekâletle yapılan işlemin gerçekten ebeveynin isteğini yansıtıp yansıtmadığı. Bu sorular hassastır ve sınırı nettir. Ebeveynin rızası olmadan evine girilmez, görüşmeleri kayda alınmaz. Tapu, banka ve nüfus kayıtları kamuya açık değildir; bunlar yalnız yetkili kişi ya da avukat eliyle resmî yoldan istenir. Yapabildiğimiz, kamusal alandaki yaşam düzenini seçilmiş birkaç günde gözlemek, tarlanın fiilî kullanımını yoldan belgelemek ve ilgili kişilerin ticari izlerini açık kaynakta taramaktır. Ortaya çıkan tablo, avukatınızın vesayet ya da işlemin iptali gibi bir yolu değerlendirmesine zemin olabilir.
Kar, hasat ve Ilgaz yolu: süreyi ve sınırı belirleyenler
İç kesimde kış uzun ve karlıdır; Ilgaz geçişi ve Küre Dağları'ndaki yollar kar ve buzlanmayla yavaşlar, kimi köy yolları günlerce kapanabilir. Kıyıda kış daha ılık ama yağışlıdır. Yazın kıyı kalabalıklaşır, sonbaharda Tosya ovasında hasat trafiği başlar. Bir dosyanın kaç gün süreceğini ve neye mal olacağını bu takvimle birlikte üç şey belirler: gidilecek kuşağın Merkez'e uzaklığı, kişinin düzeninin ne kadar öngörülebilir olduğu ve işin Çorum, Sinop, Karabük ya da Çankırı tarafına taşıp taşmadığı. Mevsim değişir, yöntemin sınırı değişmez. Bu alanda ayrı bir meslek yasası olmadığından ölçüyü genel hukuk koyar: Türk Ceza Kanunu'nun özel hayatı ve kişisel verileri koruyan hükümleri, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, aile davalarında da Türk Medeni Kanunu. Kastamonu'daki karşılığı açıktır: konuşmalar dinlenmez, yazışmalar açılmaz, araca konum cihazı bırakılmaz, ses gizlice kaydedilmez, kurum kayıtları sorgulatılmaz. Boşanma dosyasında bir bulgunun ne ağırlık taşıyacağına hâkim karar verir.
Kastamonu İlçeleri
Kastamonu'da Öne Çıkan Hizmetler
Sorular
Kastamonu — Sık Sorulan Sorular
Abana'daki yazlığımızı bir akrabamızın kiraya verdiğinden şüpheleniyoruz; bu nasıl anlaşılır?+
En verimli dönem yaz sezonudur; kışın ev boş durduğu için gözlem bir şey söylemez. Seçilmiş birkaç hafta sonu, evin önünde hangi araçların hangi tarihlerde bulunduğu kamusal yoldan not edilir, kiralık ilan siteleri de açık kaynak olarak taranır. Bahçeye ya da eve girilmez. Kira geliri üzerinde bir hak talebi olup olmadığını avukatınız değerlendirir.
Taşköprü'de yaşayan eşimle ilgili boşanma davası Kastamonu'da mı açılır?+
Taşköprü'nün kendi adliyesi vardır, ama tek seçenek o olmayabilir. Davanın açılabileceği yer, sizin ve eşinizin şu an nerede oturduğuna ve evliliğin son dönemini nerede geçirdiğinize göre birden fazla olabilir. Seçimi avukatınız yapar; biz notlarımızı onun belirlediği mahkemeye sunulacak biçimde, tarih ve yer bilgisiyle düzenleriz.
Ocak ayında Azdavay ya da Pınarbaşı'ndaki bir köye gidilebilir mi?+
Gidilebilir, ama çoğu zaman gerekmez. Kar ve buzlanma bu ilçelerde yolları kapatabildiği için kış aylarında önce açık kaynak, belge ve adres doğrulaması öne alınır. Sahaya çıkmak şartsa yedek tarih bırakılır ve gün, hava durumuna göre son anda kesinleşir. Aynı dosya bahar ya da yaz başında çoğu zaman daha kısa bir saha penceresiyle tamamlanır.
Tosya'dan Osmancık tarafına mal götüren bir tüccarın Çorum'daki hareketi de dosyaya girer mi?+
Girebilir; il sınırı tek başına engel değildir. Ancak uzun karayolunda bir aracı arkadan izlemek hem tehlikeli hem ölçüsüzdür, bunu yapmayız. Tüccarın Tosya'dan çıkış saati bir noktada, varış yerindeki faaliyeti ise gidilen yerde kamusal alandan not edilir. Varış noktası bilinmiyorsa önce sevk belgeleri ve açık kaynaklarla daraltılır.
Kastamonu Üniversitesi'nde okuyan çocuğumun kiminle ve nerede kaldığını öğrenmek istiyorum; doğru bir yol mu?+
Önce onunla doğrudan konuşmanızı öneririz; reşit bir gencin de özel hayatı korunur. Somut bir güvenlik kaygısı varsa, örneğin uzun süredir haber alınamıyorsa, kamusal alanda sınırlı bir doğrulama yapılabilir. Evin içi, yurt odası ve kişisel hesaplar kapsam dışıdır. Ciddi bir tehlike sezerseniz ilk adım polise başvurmaktır.