Düzce'de yürüyen bir dosyada ilçe sınırı çoğu zaman bir çizgi değil, gün içinde birkaç kez geçilen bir eşiktir. Gümüşova'da oturan biri Merkez'deki organize sanayide çalışır, akşam Cumayeri'ndeki akrabasına uğrar; Çilimli neredeyse Merkez'e bitişiktir. Sekiz ilçenin yedisi il merkezine kısa mesafededir ve bu yakınlık, başka illerde günlere yayılan bir planı çoğu zaman tek bir saha gününe sığdırır.
İstanbul'dan yönetilen bir çalışma düzenimiz var; Düzce'de büro, şube ya da kalıcı ekip bulundurmuyoruz. Düzce, İstanbul ile Ankara arasındaki otoyolun üzerinde olduğu için saha günleri karayoluyla planlanabilen illerdendir. Yine de her yolculuk, dosyanın kapsamı yazılı hâle geldikten sonra ve gerçekten gerekiyorsa yapılır.
Düzce'de başvurduğumuz kaynaklar şunlardır: OSB girişi, sahil yolu, çarşı gibi herkese açık yerlerde gözlem; internetteki kamuya açık kayıtlar; firmaların ticaret sicilinde yayımlanan ilanları ve sizin elinizdeki iş sözleşmesi, dekont, yazışma. Fabrika içi, site bahçesi ve konut bu listede yoktur. Çıkan raporu mahkemeye taşıyıp taşımamak avukatınızın vereceği bir karardır.
Akçakoca ve Yığılca ayrı, altı ilçe Merkez'deki adliyede
Merkez ilçenin dosyaları Düzce Adalet Sarayı'nda görülür. Kaynaklarımıza göre Akçakoca ile Yığılca'nın kendi adliyeleri vardır; ayrı adliyesi bulunmayan Gölyaka, Kaynaşlı, Cumayeri, Çilimli ve Gümüşova'nın işleri de Düzce Adliyesi'ne gider. Böylece ilin sekiz ilçesinden altısının dosyası tek binada toplanır. Kararlara yapılan itirazlar ise kaynağımıza göre Sakarya'daki bölge adliye mahkemesine gider. Yargı teşkilatı değişebilir ve bölge adliye mahkemelerinin çevresi son yıllarda yeniden düzenlenmiştir; bu yüzden yetkili yeri ve istinaf merciini avukatınızla mutlaka teyit edin. Pratikteki karşılığı şudur: Kaynaşlı'da ya da Gümüşova'da yaşayan biriyle ilgili bir aile dosyası büyük olasılıkla Merkez'de görülür, Akçakoca'daki bir yazlık uyuşmazlığı ise ilçenin kendi adliyesine gidebilir. Raporu da buna göre kurarız; hangi dilekçeyle hangi mahkemeye sunulacağına avukatınız karar verir.
Organize sanayide mobilya atölyesi, servis ve kapı saati
Düzce'de iş hayatının ağırlığı orta büyüklükteki üreticilerdedir. Mobilya ve ahşap işleyen atölyeler, makine parçası üreten tezgâhlar, plastik ve ambalaj firmaları Düzce Organize Sanayi Bölgesi'nde ve Merkez'deki sanayi sitelerinde yan yana çalışır. Firmalar birbirine parça ve hizmet verdiği için personel hızlı el değiştirir; işverenlerden gelen sorular da bu yüzden devamsızlık, raporlu günlerde başka atölyede çalışma ve müşteri ya da fiyat bilgisinin rakip firmaya taşınması üzerinde toplanır. Böyle bir şüphede önce firmanın turnike ve kart okuyucu kayıtları, puantajı ve servis güzergâhı masaya konur. Bölgenin iç yolları ve tesisler özel alandır; saha tarafı OSB girişindeki kamusal yol, servis durakları ve iş yeri dışındaki buluşma noktalarıyla sınırlı kalır. Sözleşmedeki rekabet yasağının bağlayıcı olup olmadığını iş hukukçusu değerlendirir; yeni firmanın ortaklık yapısı ise ticaret sicili ilanlarından taranır.
Kaynaşlı kavşağı ve Bolu Dağı: yolda geçen saatlerin kaydı
Kaynaşlı, Bolu Dağı'nın eteğinde, otoyol ile D-100'ün buluştuğu kavşağın yanındaki ilçedir; akaryakıt istasyonları ve dinlenme tesisleri geçiş trafiğine hizmet eder. Bu konum, Düzce'ye otoyoldan gelen dosyalar doğurur: kaza sonrası sigorta uyuşmazlıkları, ağır yaralandığını bildirip başka bir işte çalışmayı sürdürdüğü düşünülen kişiler, haftasını İstanbul ile Ankara arasında geçiren şoförler ve satış elemanları. Bolu Dağı geçişinde sis ve kar, özellikle kışın, yolculuğun süresini öngörülemez kılar; yolda kaldığını söyleyen birinin beyanı, o günün kamuya açık hava bilgisiyle ve kişinin kamusal alanda görüldüğü saatle karşılaştırılabilir. Gişe ve geçiş kayıtlarına biz ulaşamayız; bunlar gerekirse savcılık ya da mahkeme yoluyla istenir. Uzun yolda bir aracı arkadan izlemek hem tehlikeli hem ölçüsüzdür; kayıt yalnız dinlenme tesisi, benzinlik ya da ilçe merkezi gibi kamusal noktalardan alınır.
Gümüşova ve Cumayeri: Sakarya'ya bakan batı kapısı
Otoyol Düzce'ye batıda Gümüşova'dan girer; Cumayeri ise Sakarya sınırında, iki il arasında günlük gidiş gelişin sıradan olduğu bir ilçedir. Bu iki ilçede yaşayanların bir kısmı Sakarya yönündeki sanayi bölgelerine servisle gider, bir kısmı da Düzce Merkez'de çalışır. Bu ilçelerde sabah Düzce'de başlayan bir gün akşam Sakarya'da bitebilir; saha planını da bu gidiş gelişe bakarak kurarız. Örneğin Cumayeri'nde oturup Sakarya'da çalıştığını söyleyen bir eşin günü, sabah çıkışı Cumayeri'nde, iş yeri çevresi Sakarya'da ve akşam dönüşü yine Cumayeri'nde not edilerek tek kronolojide birleştirilir. Mesafeler kısa olduğu için böyle bir plan çoğu zaman tek güne sığar. Gümüşova ve Cumayeri'nin dosyaları Düzce Adliyesi'ne gittiği için, il dışında toplanan notlar da bu mahkemenin önüne konacak biçimde düzenlenir.
Konuralp yerleşkesi ve antik kent çevresinde kiracı hareketi
Düzce Üniversitesi'nin Konuralp Yerleşkesi, antik Prusias ad Hypium kalıntılarının bulunduğu Konuralp çevresindedir. Öğrenci nüfusu bu bölgenin ve yakın mahallelerin kiralık daire dokusunu eylülden hazirana kadar değiştirir; yazın mahalleler belirgin biçimde sakinleşir. Bu takvim iki tür dosyayı etkiler. Birincisi ev sahiplerinden gelir: kira borcunu ödemeden taşınan bir kiracının yeni yaşam yeri. Kiracının sözleşmede yazdığı okul ve iş bilgisi, kampüs çevresindeki ilanlar ve internetteki izleriyle yan yana konur; takipte kullanılacak kesin adresi ise avukatınız icra müdürlüğü aracılığıyla alır. İkincisi ailelerden gelir: çocuğunun yeni çevresinden kaygı duyan bir anne ya da baba. Burada sınır nettir; gencin telefonuna, mesajlarına ve hesaplarına bakılmaz, reşitse yaşadığı yer kendi kişisel bilgisidir. Kaygı somut olaylarla anlatıldığında ölçülü bir kamusal doğrulama düşünülebilir.
Akçakoca'da yazlık sezonu ve fındık hasadı
Akçakoca kışın sakin bir sahil ilçesidir; yazın ise büyük şehirlerden gelen yazlıkçılarla nüfusu belirgin biçimde artar. Sahil yolunda, limanda ve kalenin çevresinde gün boyu insan hareketi vardır. Bu yoğunluk kısa bir gözlemin dikkat çekmemesine yardım eder; buna karşılık bir kişiyi kalabalığın içinde kaçırmak da kolaydır, o yüzden her notun yanına saat ve yer yazılır. Sezon kapanınca ilçe sessizleşir ve yerleşik olmayan bir araç birkaç saat içinde göze batar. Sezonun tipik dosyaları ortak yazlıkla ilgilidir: mirasçılardan birinin evi yaz boyu tek başına kullanması ya da kiraya vermesi. Evin dışarıdan görülen kullanımı tarihli fotoğrafla belgelenebilir; içeri ya da bahçeye girilmez. Ağustos ve eylülde fındık hasadı başlar; işçi avansı ve yevmiye uyuşmazlıkları bu haftalarda çıkar. Akçakoca'nın kendi adliyesi olduğu için bu notlar çoğu zaman oraya göre hazırlanır.
Yığılca'nın orman köyleri ve Gölyaka'nın Efteni kıyısı
Yığılca, ilin ormanlık ve kırsal yüzüdür; küçük bir ilçe merkezi ve dağınık köylerden oluşur. Orman köylerinde dışarıdan gelen bir araç ilk saatte dikkat çeker; bu yüzden Yığılca'da saha çoğu dosyada gerekmez, gerekirse de kişinin ilçe merkezine indiği bilinen bir saatte, kısa bir uğrama olarak yapılır. Buradan gelen başvurular çoğunlukla miras kalan ev, bahçe ve orman içi arazinin kullanımı ile ilçe esnafının alacağı üzerinedir. Yığılca'nın kendi adliyesi bulunduğunu da hatırlatalım. Gölyaka ise ova üzerinde, Efteni Gölü'ne yakın, tarımla geçinen bir ilçedir; düz yolları ve Merkez'e yakınlığı sayesinde sabah servisle işe giden bir nüfusu vardır. Gölyaka'da tarla ve bahçe kullanımına dair sorular, toprağın işlendiği haftalarda yoldan bakınca açıkça görülür. Bahçenin ya da orman içi parselin kimin adına kayıtlı olduğunu biz değil, avukatınız resmî başvuruyla öğrenir.
Yeni yapılan sitelerde kamera kaydı kimin elinde?
Merkez'deki konutların çoğu 1999 sonrasında yapılmıştır; geniş caddeler boyunca dizilen siteler ve apartman blokları kentin bugünkü görünümünü belirler. Bu düzenli plan, bir kişinin sabah hangi caddeden çıktığını ve akşam hangi yoldan döndüğünü izlemeyi kolaylaştırır. Ama yeni sitelerin çoğunda giriş kamerası ve güvenlik kaydı bulunur. Bu kayıtlar site ya da apartman yönetiminin elindedir ve üçüncü kişilere kendiliğinden açılmaz; biz de bu kayıtlara ulaşmaya çalışmayız. Bir kaydın delil olarak gerekli olduğunu düşünüyorsanız, kayıt silinmeden önce yönetime yazılı başvurmanız ve avukatınızla delil tespiti yolunu konuşmanız gerekir; saklama süreleri çoğu zaman kısadır. Site içi ortak alanlar, otopark ve bina girişi özel alandır; gözlem site dışındaki cadde ve kamusal noktalarla sınırlı kalır.
Sahilde de sanayide de kullanmadığımız yöntemler
OSB'deki bir personel sorusunda da Akçakoca'daki bir yazlık kavgasında da aynı yasaklar geçerlidir. Bu meslek için çıkarılmış ayrı bir kanun yoktur; ne yapılamayacağını Türk Ceza Kanunu'nun özel hayatın gizliliğine ve kişisel verilere dair suçları, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve eşler arasındaki davalarda Türk Medeni Kanunu belirler. Bu çerçevede telefon görüşmesine erişmek, mesajlara ya da e-postaya girmek, araca takip cihazı bağlamak ve gizlice ses almak hiçbir dosyada yer almaz. Gişe, banka, tapu ya da nüfus kaydını bir tanıdık üzerinden sorgulatmayız; kendimizi başkası gibi tanıtmayız. Bu isteklerden birini içeren başvurular ilk telefonda reddedilir. Süre ve ücret ise kişinin hayatının ne kadar düzenli olduğuna, mevsime ve izin Sakarya ya da Bolu'ya uzanıp uzanmadığına göre değişir. Eşler arasındaki davada delile değer biçen hâkimdir; kanuna aykırı yoldan gelen bilgi davanızı güçlendirmez, zayıflatır.
Düzce İlçeleri
Düzce'da Öne Çıkan Hizmetler
Sorular
Düzce — Sık Sorulan Sorular
Çilimli'de oturuyoruz; boşanma davası hangi adliyede açılır?+
Çilimli'nin ayrı adliyesi bulunmadığı için kaynaklarımıza göre davanız Düzce Adalet Sarayı'nda görülür. Medeni Kanun bunun dışında da seçenek tanır: eşlerden birinin bugün oturduğu yer ya da ayrılmadan önceki son altı ayın birlikte geçirildiği yer. Eşiniz Sakarya'ya ya da başka bir ile taşınmışsa seçenekler genişler. Hangisinin seçileceğine avukatınız karar verir; raporu da o mahkemeye göre hazırlarız.
Akçakoca'daki ortak yazlığımızı kardeşimin kiraya verdiğini düşünüyorum. Bu belgelenebilir mi?+
Evin yaz boyunca kimler tarafından kullanıldığı, kapıdaki araç ve giriş çıkış hareketi gibi dışarıdan görülen izlerle, kamusal alandan ve tarihli olarak not edilebilir. Kiralama ilanları açık kaynaklardan taranabilir. Eve, bahçeye ya da site içine girilmez, kiracılara kimlik gizlenerek soru sorulmaz. Ortak mülkiyetten doğan hakların nasıl talep edileceğine avukatınız karar verir.
Sakarya'daki fabrikaya servisle giden bir çalışanın günü de kapsama girer mi?+
Girebilir. Sakarya'ya geçmek yöntemi değiştirmez: kişinin Gümüşova ya da Cumayeri'ndeki çıkışı ile Sakarya'daki iş yeri çevresi, yalnız kamusal alandan ve aynı yöntemle not edilir. Fabrika ya da servis aracının içi kapsam dışıdır. Hangi günlerin önemli olduğunu önceden belirlemek, iki ilde boşa bekleme yapılmasını önler ve maliyeti düşürür.
Site yönetimi kamera kaydını vermiyor. Siz alabilir misiniz?+
Hayır. Kayıt site yönetiminin elindedir ve biz bu tür kayıtlara ulaşmaya çalışmayız. Yapmanız gereken, kaydın silinmeden korunması için yönetime gecikmeden yazılı başvurmak ve avukatınızla delil tespiti yolunu konuşmaktır. Kayıtlar çoğu zaman kısa süre saklandığı için zaman önemlidir. Bizim katkımız, olayın tarih ve saatini kamusal kaynaklarla birlikte düzenli bir kronolojiye dönüştürmek olabilir.
Fındık hasadında avans verdiğim bir işçi ortadan kayboldu. Adresi bulunabilir mi?+
Elinizdeki kimlik fotokopisi, telefon numarası, avans dekontu ve işçiyi size yönlendiren kişinin bilgileri ilk ipuçlarıdır. Bunlar açık kaynak izleriyle karşılaştırılarak kişinin yaşadığı yere dair bir sonuca varılmaya çalışılır. Kurum kayıtlarına bakılmaz; icra için resmî adres avukatınız aracılığıyla sorgulanır. Avansın tutarı ile araştırmanın maliyeti arasındaki dengeyi ön görüşmede açıkça konuşuruz.