Giresun'da pek çok sorunun kökü bir fındık bahçesine uzanır: kardeşler arasında bölünmüş bir yamaç, ürünü kimin topladığı belirsiz bir hasat, yılın çoğunu İstanbul'da geçirip ağustosta köye dönen bir mirasçı. İlin öbür soruları ise sahil yolunun iki yakasında, liman, üniversite ve çarşı arasında gidip gelen gündelik hayattan çıkar.
Giresun'da şube ya da yerleşik ekip tutmuyoruz. İş İstanbul'dan planlanır; on altı ilçeden hangisine, hangi hafta ve kaç gün için gidileceğine kapsam netleştikten sonra karar verilir. Kıyıdaki Keşap ile Eğribel Geçidi'nin ardındaki Alucra aynı saha planına sığmaz; birinde yarım gün yeterken öbürü hava durumuna bağlı bir yolculuktur.
Kullandığımız yollar sınırlıdır: kamusal alanda gözlem, açık kaynak taraması, ticaret sicili ilanları ve sizin elinizdeki belgeler. Tapu, veraset ya da tebligat adresi gibi resmî bilgiler ise avukatınızın yürüteceği işlemle gelir. Aşağıda, Giresun'un kıyısının, vadilerinin ve iç kesiminin bir dosyayı nasıl biçimlendirdiğini ilçe ilçe anlatıyoruz.
Ağustos ortası: bahçeyi kimin işlettiği görünür olduğunda
Giresun'daki miras ve ortaklık uyuşmazlıklarının çoğu, dar vadilerde nesiller boyunca bölünmüş küçük fındık parsellerinden doğar. Paydaşlardan biri bahçeyi tek başına toplar, bir ortakçıya verir ya da yazısız bir anlaşmayla kiralar; öbür mirasçılar bunu yıllar sonra, başka bir şehirde öğrenir. Bu dosyaların en verimli haftası ağustos ortasında başlayan hasattır. O günlerde kapalı duran köy evleri açılır, bahçede çalışan işçiler ve toplanan çuvallar yoldan görünür, ürünün hangi araca yüklendiği izlenebilir. Biz bu görünür kullanımı kamusal yoldan, tarih ve saatle belgeleriz; bahçeye, avluya ya da ambara girmeyiz, işçilere kimliğimizi gizleyerek soru sormayız. Masa başı tarafı sizin hazırlayacağınız belgelerdir: veraset ilamı, varsa ortakçılık yazışmaları, ödeme dekontları. Tapu ve kadastro bilgisi avukatınızın resmî başvurusuyla gelir. Hasattan önce başvurmak bu yüzden önemlidir; hasat bittiğinde bahçe yeniden sessizleşir.
Sekiz adliye, on altı ilçe: dosyanın gideceği yer
Giresun'da sekiz ayrı adliye çalışır ve bir ilçenin hangisine bağlı olduğu her zaman tahmin edildiği gibi değildir. Çıtlakkale'de, Atatürk Bulvarı üzerindeki adalet sarayı Merkez ile Keşap'ın dosyalarına bakar. Piraziz Bulancak'a, Yağlıdere Espiye'ye, Eynesil ve Çanakçı Görele'ye, Güce ve Doğankent Tirebolu'ya, Çamoluk ise Alucra'ya bağlanır; Dereli ve Şebinkarahisar'ın da kendi adliyeleri vardır. İlk derece kararlarının istinaf incelemesini, Rize, Artvin ve Gümüşhane'yi de kapsayan Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi yapar. Bu bağlantılar kaynaklarımızdaki bilgiye dayanır; yargı teşkilatı değişebildiği için yetkili yeri avukatınızla teyit edin. Sahadaki karşılığı somuttur: Doğankent'teki bir bahçe uyuşmazlığı Tirebolu'da, Çamoluk'taki bir ev meselesi Alucra'da görülebilir; iç kesimde yaşayan biri için bu, kıyıya inmeden ilçesine yakın bir adliyede işlem yapılabilmesi demektir. Raporu hazırlarken tarih, yer ve kişi bilgisini o mahkemenin dosyasına uyacak biçimde düzenleriz.
Tek sahil yolu, tahmin edilebilir gün: Bulancak, Keşap, Espiye
Kıyı ilçeleri Karadeniz Sahil Yolu üzerinde birbirine eklenir ve ilin nüfusunun büyük kısmı bu şeritte yaşar. Bulancak'ta oturup Merkez'de çalışan, Keşap'tan her sabah şehre inen ya da Espiye ile Merkez arasında ticaret yapan birinin günü çoğunlukla aynı yolun belli kesitlerinde geçer. Bu durum işi bir yönden kolaylaştırır: güzergâh tahmin edilebildiği için araçla peşine düşmek gerekmez, kişinin varacağı kamusal noktada beklemek yeter. Öte yandan tek bir kaza, sağanak ya da yamaçtan inen toprak yolu saatlerce tıkayabilir ve planlanan gözlem anı kaçabilir. Bu yüzden Giresun'da saha günleri yedekli yazılır, kayıtlar her seferinde saat ve konumla eşleştirilir. Bulancak ilin ikinci büyük ilçesidir; ticaret ve küçük sanayi işletmeleri buradaki ortaklık ve alacak sorularının kaynağıdır. Bu tür dosyalarda ticaret sicili ilanları ve karşı tarafın kamuya açık faaliyet izleri sahadan önce taranır.
Çıtlakkale'den Güre yerleşkesine Merkez'de gözlem
Merkez'in hareketi birkaç odakta toplanır. Atatürk Bulvarı resmî daireleri ve adalet sarayını bir araya getirir; Teyyaredüzü ve Gedikkaya kalabalık konut mahalleleridir; Güre'de Giresun Üniversitesi'nin yerleşkesi bulunur. Kale çevresindeki eski kent, yamaca tırmanan dar sokaklarıyla araçtan çok yaya gözlemine elverişlidir. Liman sahası giriş denetimlidir ve çalışma alanımıza girmez. Mayıs ayındaki Aksu Festivali ile yazın Giresun Adası'na kalkan tekneler sahili ve çarşıyı kalabalıklaştırır; bu günlerde kişiyi gözden kaybetme ihtimali artar, bu nedenle aynı rutin mümkünse sakin bir günde de sınanır. Öğrenci kiracıların eylülde gelip haziranda ayrılması adres dosyalarını da etkiler: Güre çevresinde kira sözleşmesinde görünen daire, yazın boş kalmış olabilir. Merkez'den gelen başvurularda en sık konuşulan konular aile içi şüpheler, iş yerinde güven sorunu ve borçlunun bugün gerçekten nerede yaşadığıdır.
Tirebolu, Görele ve Eynesil: Trabzon'a uzanan doğu kıyısı
Espiye'den doğuya devam eden sahil yolu önce Harşit Çayı'nın denize ulaştığı Tirebolu'ya, sonra Görele'ye ve Trabzon sınırındaki Eynesil'e varır. Tirebolu tarihî bir kıyı kasabasıdır ve yazın yazlıkçı ile günübirlikçiyle dolar. Görele'nin ekonomisi daha çok ticarete ve hizmete dayanır; nüfus Kumyalı ile Yeşiltepe çevresinde yoğunlaşır. İki kasabada da trafik sahil boyundaki caddeye yığılır; araç izlemek gerekmez, ama aynı köşede uzun süre durmak çabuk fark edilir. Buradan gelen başvurular çoğunlukla yazlık ev ya da bahçe satışında karşı tarafın güvenilirliği, iki ortak arasında bozulan iş ilişkisi ve büyük şehre taşınmış bir mirasçının adresiyle ilgilidir. Eynesil'den sonra yol Trabzon'un Beşikdüzü tarafına geçtiği için bir kişinin hareketi kolayca il sınırını aşar; böyle durumlarda iki ilde tutulan notlar tek bir zaman çizelgesine dizilir ve rapor buna göre okunur.
Yağlıdere, Güce ve Doğankent: vadide yabancı araç
Kıyıdan içeri dönen yollar dik yamaçlı, dar vadilere çıkar. Espiye'den Yağlıdere'ye ve Güce'ye, Tirebolu'dan Doğankent'e uzanan bu hatlarda köyler dağınıktır ve nüfusun önemli bölümü yıllar içinde kıyıya ya da büyük şehirlere taşınmıştır. Eski adı Harşit olan Doğankent, Gümüşhane'ye giden vadinin üzerindedir. Bu köylerde evlerin çoğu yılın büyük kısmında kapalıdır; yabancı bir aracın birkaç saat beklemesi akşam olmadan konuşulur. Bu yüzden vadide uzun gözlem yapmayız. Önce belge ve açık kaynak çalışması tamamlanır; sahaya ancak belirli bir soruyu doğrulamak için ve kısa, noktasal kayıtlarla gidilir. Sonbahar ve kış yağışlarında yol kapanabilir ya da toprak kayabilir; o durumda gün ertelenir ve bu olasılık kapsamda baştan yazılı olur. Kimin kullandığı belirsiz bir köy evi ya da yalnız yaşayan yaşlı bir yakınla ilgili kaygı, bu vadilerden gelen tipik sorulardır.
Çamoluk, Alucra ve Şebinkarahisar: geçidin öte yanı
Dereli'den güneye çıkan yol Eğribel Geçidi'ni aştığında iklim ve manzara değişir. Nemli, yeşil ve fındık bahçeli kıyının yerini daha kuru, yüksek ve seyrek nüfuslu bir iç kesim alır. Şebinkarahisar kalesiyle bu tarafın en bilinen ilçesidir; Alucra ve Çamoluk'ta ise hayvancılık ve tahıl ön plandadır. Buradaki dosyalar çoğu zaman uzaktaki bir akrabanın adresi, kapısı kilitli bir ev ya da paylaşılamamış bir arazi etrafında döner; başvuran da genellikle il dışında yaşar. Kışın geçit yolunda kar ve buzlanma saha gününü erteletebilir, bu nedenle iç kesim işleri sıklıkla bahara ya da yaza planlanır. Sivas yönüne açılan yollar, buradaki bir izin il dışına uzanabileceğini hatırlatır. Kayıtlı adres ile gerçek yaşam yeri ayrışıyorsa ilk iş masa başında yapılır: eski tebligatlar, akrabaların bildiği son adres, açık kaynak izleri. Resmî adres bilgisine ise avukatınız mahkeme ya da icra yoluyla ulaşır.
Gülyalı'da inen, Piraziz'den giren: il dışından başvuranlar
Ordu-Giresun Havalimanı Giresun'da değil, Ordu'nun Gülyalı ilçesindedir; uçakla gelen biri önce Ordu topraklarına iner, ardından Piraziz ve Bulancak üzerinden Giresun'a geçer. Bu ayrıntı, uzaktan yürütülen dosyalarda önem kazanır. Başvuranların bir kısmı İstanbul'da, Ankara'da ya da yurt dışında yaşar ve memlekete yalnız bayramda ya da hasatta gelir. Bu kişiler için iş çoğunlukla uzaktan başlar: belgeler taranarak paylaşılır, ön görüşme telefonda yapılır, saha günü ancak masa başı çalışma bir soruyu daralttığında belirlenir. Birinin Giresun'a ne zaman vardığı kamusal alandan, örneğin ilçe merkezinde ya da bilinen bir adresin önünde not edilebilir. Yolcu listesi, bilet ve konaklama kaydı ise kişisel veridir; ancak avukatınızın talebi ve resmî bir kararla istenebilir. Ordu tarafına taşan hareket de aynı zaman çizelgesine eklenir ve rapor iki ildeki notları birlikte gösterir.
Bahçeye girmek, telefona bakmak: Giresun'da reddettiğimiz yollar
Fındık uyuşmazlıklarında sık duyduğumuz istek, paydaşın bahçesine girip fotoğraf çekmek ya da hasat akşamı ambarı kontrol etmektir. Bunu yapmayız; başkasının mülküne izinsiz girmek hem sizi hem dosyayı riske sokar. Aynı şekilde kimsenin telefonunu dinlemeyiz, yazışmalarına ya da hesaplarına bakmayız, aracına konum cihazı koymayız, gizli ses kaydı almayız ve kimliğimizi gizleyerek komşudan, muhtardan ya da ortakçıdan bilgi toplamayız. Tapu, nüfus, banka ve arama kayıtları kurum içinden öğrenilmez; bunlar ancak avukatınızın resmî işlemiyle gelir. Türkiye'de özel araştırmayı düzenleyen ayrı bir kanun yoktur; çerçeveyi Türk Ceza Kanunu'nun özel hayatın gizliliğine ve kişisel verilere ilişkin hükümleri, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve aile davalarında Türk Medeni Kanunu belirler. Boşanma ya da velayet davasında delili hâkim değerlendirir; topladığımız notların dosyaya nasıl gireceğine avukatınız karar verir.
Giresun İlçeleri
Giresun'da Öne Çıkan Hizmetler
Sorular
Giresun — Sık Sorulan Sorular
Bahçemiz Doğankent'te ama hepimiz İstanbul'dayız; hasatta gelemezsek bahçenin kullanımı yine belgelenebilir mi?+
Evet. Hasat haftası önceden konuşulursa saha günleri o pencereye göre ayrılır ve bahçenin yoldan görünen kullanımı tarih ve saatle kaydedilir; sizin orada bulunmanız gerekmez. Bunun için bahçenin yerini gösteren bir kroki ya da fotoğraf, varsa komşu parsellerin sınırını bilen birinin adı yeterli olur. Bahçeye girilmez, ortakçıyla kimlik gizlenerek konuşulmaz.
Fındığı sezon sonunda ödemeden alan tüccarın hâlâ alım yapıp yapmadığını öğrenebilir miyiz?+
Tüccarın iş yerinin açık olup olmadığı, ürün kabul edip etmediği ve kamyon giriş çıkışı kamusal yoldan kısa gözlemle not edilebilir; şirketse ticaret sicili ilanlarından ortaklık ve unvan değişiklikleri taranır. Bu bilgiler, alacağınızı takip edecek avukatınız için zemin hazırlar. Tüccarın banka hesaplarına ya da defterlerine erişim ise ancak resmî süreçte mümkündür.
Alucra'da yalnız yaşayan babamdan iki gündür haber alamıyorum; size mi başvurayım?+
Hayır, önce jandarmayı ya da polisi arayın; yaşlı bir yakın söz konusuysa beklemek doğru değildir. Muhtarı, komşuları ve akrabaları kendiniz arayabilirsiniz. Resmî süreç başladıktan sonra, son görüldüğü yer, alışkanlıkları ve açık kaynak izleri gibi bilgileri derleyerek o süreci destekleyebiliriz. Hastane ve emniyet kayıtlarına yalnız yetkili makamlar ulaşabilir.
Güre'deki dairemi kiralayan öğrenci yazın kirayı ödemeden ayrıldı; yeni adresini bulabilir misiniz?+
Kiracının size verdiği okul ya da iş bilgisi, açık kaynak izleri ve gerekirse kısa bir kamusal doğrulama ile yeni yaşam yerine dair ipucu aranabilir. İcra takibinde kullanılacak resmî adres ise avukatınızın icra dairesi üzerinden yapacağı sorguyla kesinleşir. Kiracının kefili varsa onun bilgileri de takipte işinize yarar; bunu avukatınızla birlikte değerlendirin.
Görele'de bir yazlık almadan önce satıcının anlattıklarını doğrulatabilir miyim?+
Kısmen. Satıcının kamuya açık ticari geçmişi, ilanın daha önce farklı fiyat ya da isimle yayımlanıp yayımlanmadığı ve evin fiilen kullanılıp kullanılmadığı açık kaynak ve kısa gözlemle incelenebilir. Mülkiyet, ipotek ve haciz bilgisi ise tapu kaydıyla öğrenilir; bunu kendiniz resmî yoldan ya da avukatınız aracılığıyla almalısınız. Kapora ödemeden önce bu kontrolleri bitirin.